အီရန်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သော နိုင်ငံများမှ ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် အမေရိကန်၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်ကောက်ခံရန်စီစဉ်ထားမှုသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်နှင့် သွင်းကုန်ကဏ္ဍများကိုတိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ဖွယ်မရှိကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
သို့သော် ထိုင်းလုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် အီရန်နှင့်ဆက်စပ်သောငွေပေးငွေယူများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုမရှိစေရန် ငွေပေးငွေယူလမ်းကြောင်းများနှင့် ငွေပေးချေမှုလုပ်ငန်းစဉ်များ၊ အထူးသဖြင့် သံမဏိထုတ်ကုန်များနှင့် မော်တော် ကားအစိတ်အပိုင်းများအတွက် ဂရုတစိုက်စစ်ဆေးရန် အကြံပြုလိုပါကြောင်း၊ ထိုင်းနှင့် အီရန်အကြား ကုန်သွယ်မှုဖွဲ့စည်းပုံကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုအရ နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု ပမာဏမှာ နှိုင်းယှဉ်လျှင် အကန့်အသတ်ရှိသောကြောင့် ထိုင်းစီးပွားရေးအတွက် အန္တရာယ်များကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်ဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနှင့် အီရန်အကြား စုစုပေါင်းကုန်သွယ်မှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀၈ သန်းရှိပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၏စုစုပေါင်းကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုး၏ ၀.၀၃ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိထားကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကဏ္ဍတွင် Siam Cement Group နှင့် PTT Exploration and Production Plc ကဲ့သို့သောအဓိကထိုင်းကုမ္ပဏီများသည် အီရန်တွင် ၎င်းတို့၏ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစီမံကိန်းများကို ယခင်နှစ် များအတွင်း ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့ကြောင်း၊ ယင်းသည် ထိုင်း၏ အဓိကစီးပွားရေးကဏ္ဍများ သည် အီရန်နှင့် ငွေပေးငွေယူများလုပ်ဆောင်ရာတွင် ကြာမြင့်စွာသတိ ထားခဲ့ကြောင်းကို ညွှန်ပြနေပါကြောင်း၊ သို့သော်လည်း အလုံးစုံရှယ်ယာအနည်းငယ်သာရှိသော်လည်း၊ အထူးသဖြင့် သံမဏိတင်သွင်းမှုတွင် အာရုံစိုက်သင့်သော သီးခြားနယ်ပယ်များရှိကြောင်း၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အီရန်မှ သံမဏိနှင့် သံမဏိထုတ်ကုန်များတင်သွင်းမှုမြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၄.၆ သန်းတန်ဖိုးရှိကြောင်း အချက်အလက်ဖော်ပြချက်များအရ သိရှိရပါကြောင်း၊ ယင်းကဏ္ဍရှိ တင်သွင်းသူများသည် မူရင်းစည်းမျဉ်းများနှင့်ပတ်သက်၍ သတိထားသင့်ကြောင်း အမည်မဖော်လိုသော ဝန်ကြီးဌာနသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ပြောကြားခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် အီရန်၏အကြီးဆုံးပို့ကုန်ဈေးကွက်ဖြစ်ပြီး အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုသည် ၎င်း၏အကြီးဆုံးသွင်းကုန်ရင်းမြစ်ဖြစ် ကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ သွယ်ဝိုက်သော သက်ရောက်မှုများကို ရင်ဆိုင်ရနိုင်ပြီး ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ချိတ်ဆက်မှုများ သို့မဟုတ် တရုတ်ကုန်ပစ္စည်းများကို ထိုင်းဈေးကွက်ထဲသို့ စုပြုံဝင်ရောက်လာခြင်းတို့ဖြစ်ကြောင်း၊ ငွေကြေးဆိုင်ရာ ငွေပေးငွေယူများနှင့်ပတ်သက်၍ အီရန်ပါဝင်သည့် ငွေပေးချေမှုစနစ်များသည် လည်ပတ်ရန်ခက်ခဲပြီး တတိယနိုင်ငံများမှတစ်ဆင့် ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်းသည် အန္တရာယ်များသော ငွေပေးငွေယူများတိုးချဲ့မှုကို အတိုင်း အတာတစ်ခုအထိနှေးကွေးစေရန် ကူညီပေးသည့် သဘာဝယန္တရားတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု သတင်းရင်းမြစ်က မှတ်ချက်ပြုထားသည်။
အမေရိကန် ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံများသည် ထိုင်းအစိုးရတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာသော ကုန်သွယ်ရေးစည်းမျဉ်းများရှိပြီး ထိုင်းပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းအများစုသည် နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများကို တင်းကြပ်စွာ လိုက်နာကြသည်ကို နားလည်သင့်ပါကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် အီရန်တွင် ကြီးမားသောရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများမရှိခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း၊အမေရိကန် သို့တင်ပို့သည့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခြင်းမှ ရှောင်ရှားရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာအေဂျင်စီများသည် ငွေပေးငွေယူလမ်းကြောင်းများနှင့် ငွေပေးချေမှုလမ်းကြောင်းများ၊ အထူးသဖြင့် သံမဏိနှင့် မော်တော်ကားအစိတ်အပိုင်းများကဲ့သို့သော အလွန်ထိခိုက်လွယ်သောထုတ်ကုန်များအတွက် အပြည့်အဝပြန်လည်သုံးသပ်ရန်အတွက် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် တင်သွင်းသူများထံမှ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ရယူသင့်ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်က မှတ်ချက်ပြုထားပါသည်။
အီရန်နှင့်ငွေပေးငွေယူပြုလုပ်သောနိုင်ငံများအပေါ် အမေရိကန်၏အဆို ပြုထားသော ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း သွင်းကုန်အခွန်ကို လက်ရှိ ၁၉ ရာခိုင်နှုန်း၏ အပေါ်မှာကောက်ခံမည် သို့မဟုတ် ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း (နောက်ထပ် ၆ ရာခိုင်နှုန်း)အထိ တိုးမြှင့်ကောက်ခံမည်ဆိုသည်ကို ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း၊အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ် ထရမ့်က ယခုအပတ်အစောပိုင်းတွင် အီရန်နှင့်စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သောနိုင်ငံများမှ ကုန်ပစ္စည်း များအပေါ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအခွန်ကောက်ခံမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
အီရန်၏ကုန်သွယ်ဖက်များတွင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသာမက အိန္ဒိယ၊ တူရကီနှင့် တရုတ်ကဲ့သို့သောစီးပွားရေးကြီးများလည်းပါဝင်သော ကြောင့် ယင်းလုပ်ရပ်သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အမေရိကန်၏အဓိက ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံရေးကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း၊ အမေရိကန်သမ္မတသည် ရုရှားရေနံ ဝယ်ယူမှုနှင့်ဆက်စပ်နေသော အိန္ဒိယကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိအခွန်ကောက်ခံပြီးဖြစ်သော် လည်း နှစ်ဖက်စလုံးသည် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် လပေါင်းများစွာ ကြိုးစားနေခဲ့ပါကြောင်း၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွက် ကြာမြင့်စွာတောင်းဆိုခဲ့သော အခွန်သက်သာခွင့်ကို ရရှိရန်ရည်ရွယ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
Source: www.bangkokpost.com
(သီတာဝင်း၊ စီးပွားရေးသံမှူး၊ ဗန်ကောက်မြို့)
